Centrlany UN
Strona główna W górę Centrlany UN Obwodowy UN Autonomiczny UN

 

Mózg
Rdzeń kręgowy

Układ nerwowy ośrodkowy - Centralny układ nerwowy,

Jest to część układu nerwowego składająca się z 

    * mózgu położonego w jamach czaszki i 

    * rdzenia kręgowego położonego w kanale kręgowym kręgosłupa.

Struktury te otoczone są oponami mózgowo -rdzeniowymi, pomiędzy którymi znajduje się płyn mózgowo - rdzeniowy.

Część centralna układu nerwowego jest ściśle związana z obwodowym układem nerwowym, dzięki któremu zawiaduje całym organizmem.

 

Budowę centralnego układu nerwowego przedstawia rysunek poniżej.

 

Zadania Ośrodkowego (Centralnego ) Układu Nerwowego (OUN)

 Jak już wspomniano w skład centralnego układu nerwowego wchodzą:

    mózgowie obejmujące mózg, pień mózgu i móżdżek

    oraz rdzeń kręgowy.

OUN poddaje rejestracji i analizie pobudzania dopływające z układu obwodowego i zapewnia prawidłową reakcję organizmu na te bodźce.

Największą część mózgu stanowią półkule mózgu, które dzieli się na cztery płaty: czołowy, ciemieniowy, skroniowy i potyliczny. Każdy z płatów związany jest z określonymi funkcjami. Płat czołowy z czynnościami ruchowymi i psychicznymi. Uszkodzenie tego płata jest przyczyną niedowładów lub porażenia kończyn, a w niektórych wypadkach może ujawniać się zaburzeniami cech osobowości. Płat ciemieniowy bierze udział w analizie doznań czuciowych, a następstwem uszkodzenia tego płata jest przeciwstronna niedoczulica. W płacie potylicznym znajdują się ośrodki wzrokowe. Jeśli dojdzie do upośledzenia funkcji tego płata, pacjent będzie miał zaburzenia w polu widzenia. Analiza doznań słuchowych odbywa się w płacie skroniowym.

Zewnętrzną powierzchnię półkul mózgowych pokrywa kora mózgowa. Uszkodzenie kory mózgowej może doprowadzić do zaburzeń funkcji związanej z uszkodzonym obszarem (np. niedowład, zaburzenia mowy, niedowidzenie) lub wyzwolić nadmierną aktywność komórek leżących w sąsiedztwie uszkodzenia. Taka nadpobudliwość może być przyczyną wystąpienia napadów padaczkowych. Od komórek nerwowych kory mózgu do struktur pnia mózgu przebiegają włókna łączące, które tworzą istotę białą mózgu. We wnętrzu półkul mózgowych znajdują się skupiska komórek nerwowych, tzw. zwoje podstawy, które regulują napięcie mięśniowe oraz zapewniają kontrolę ruchów zautomatyzowanych. Uszkodzenia zwojów podstawy wyrażają się zaburzeniami ruchowymi i postawy ciała.

Pień mózgu stanowi połączenie między półkulami mózgu i rdzeniem kręgowym. W obrębie pnia mózgu znajduje się szereg ośrodków odpowiedzialnych za funkcjonowanie najważniejszych dla życia czynności, jak oddychanie, praca serca, przemiana materii i regulacja temperatury.

Móżdżek moduluje napięcie mięśni i wpływa na utrzymanie prawidłowej postawy ciała. Uszkodzenie móżdżku doprowadza do zaburzeń w wykonywaniu ruchów precyzyjnych oraz powoduje trudności w utrzymywaniu równowagi. Móżdżek zbudowany jest z dwóch półkul połączonych tworem nazywanym robakiem.

Od mózgowia odchodzi 12 par nerwów czaszkowych (mózgowych) unerwiających głównie głowę. Jedynie nerw X - błędny wychodzi poza obręb głowi i szyi dochodząc aż do przepony. Temu "błądzeniu" zawdzięcza on swoją nazwę.

Rdzeń kręgowy znajduje się w kanale kręgowym i pośredniczy w przekazywaniu pobudzeń czuciowych do mózgu oraz bodźców wykonawczych do nerwów obwodowych.